Bài học từ ăn mày

“Tôi xách túi đồ nhãn hiệu Gucci ra
khỏi Tràng Tiền Plaza rồi đứng lại ở
cửa chờ bạn. Một tay ăn mày
chuyên nghiệp phát hiện ra tôi,
sán tới đứng trước mặt. Câu
chuyện của tôi chỉ có thế thôi.
Thế nhưng tay ăn mày đã dạy tôi
một bài học kinh tế còn sâu sắc
hơn một khoá học MBA ở trường.
Tôi kể
câu chuyện này chính bởi ý
nguyện của tay ăn mày đó.
- Xin anh… cho tôi ít tiền đi! – Tôi
đứng đó chả có việc gì nên tiện tay
vứt cho hắn đồng tiền xu, rồi bắt
chuyện cùng nhau.
Ăn mày rất thích kể lể.
- Tôi chỉ ăn mày quanh khu mua
sắm này thôi, anh biết không? Tôi
chỉ liếc một phát là thấy anh ngay.
Đi mua Gucci ở Plaza chắc chắn
nhiều tiền…
- Hả? Ông cũng hiểu đời phết nhỉ!
– Tôi ngạc nhiên.
- Làm ăn mày, cũng phải ăn mày
cho nó có khoa học. – Ông ta bắt
đầu mở máy.
Tôi ngẫm nghĩ một lát, thấy thú vị
bèn hỏi:
- Thế nào là ăn mày một cách khoa
học?
Tôi nhìn kỹ ông ta, đầu tóc rối bù,
quần áo rách nát, tay gầy giơ
xương, nhưng lại sạch sẽ.
Ông ta giảng giải:
- Ai chẳng sợ và ghét ăn mày,
nhưng tôi tin anh không ghét tôi,
tôi đoan chắc điều đó. Đấy là điểm
tôi khác biệt với những thằng ăn
mày khác.
Tôi gật đầu đồng ý, đúng là tôi
không ghét ông ta, nên tôi đang
nói chuyện với ông ta đấy thôi.
- Tôi biết phân tích SWOT, những
ưu thế, bất lợi, những cơ hội và
nguy cơ. Đối mặt với những thằng
ăn mày là đối thủ cạnh tranh của
tôi, ưu thế (Strengths) của tôi là tôi
không làm người ta phản cảm, lánh
sợ. Cơ hội (Opportunities) và nguy
cơ (Threats) thì chỉ là những yếu tố
điều kiện bên ngoài thuộc về hoàn
cảnh, có thể là dân số ở đây đông
hay vắng, thành phố có quyết định
chỉnh trang đô thị, dẹp hè phố
chăng…
- …???
- Tôi đã từng tính toán rất cụ tỉ (cụ
thể và tỉ mỉ) rằng, khu vực thương
mại này người qua lại đông, mỗi
ngày khoảng mười nghìn người,
nghèo thì nhiều lắm, nhưng người
giàu còn nhiều hơn. Trên phương
diện lý luận thì giả như mỗi ngày
tôi xin được mỗi người một đồng xu
một nghìn đồng, thì mỗi tháng thu
nhập của tôi đã được ba trăm triệu
đồng. Nhưng thực tế thì đâu phải
ai cũng cho ăn mày tiền, mà một
ngày làm sao tôi đi xin được mười
nghìn lượt người. Vì thế, tôi phải
phân tích, ai là khách hàng mục
tiêu của tôi, đâu là khách hàng
tiềm năng của tôi.
Ông ta lấy giọng nói tiếp:
- Ở khu Tràng Tiền Plaza này thì
khách hàng mục tiêu của tôi chiếm
khoảng 30% số lượng người mua
sắm, tỉ lệ thành công khoảng 70%.
Lượng khách hàng tiềm năng chiếm
khoảng 20%, tỉ lệ thành công trên
đối tượng này khoảng 50%. Còn lại
50% số người, tôi chọn cách là bỏ
qua họ, bởi tôi không có đủ thời
gian để tìm vận may của mình với
họ, tức là xin tiền họ.
- Thế ông định nghĩa thế nào về
khách hàng của ông? – Tôi căn vặn.
- Trước tiên, khách hàng mục tiêu
nhé. Thì những nam thanh niên trẻ
như anh đấy, có thu nhập, nên tiêu
tiền không lưỡng lự. Ngoài ra các
đôi tình nhân cũng nằm trong đối
tượng khách hàng mục tiêu của tôi,
họ không thể mất mặt trước bạn
khác phái, vì thế đành phải ra tay
hào phóng. Rồi tôi chọn các cô gái
xinh đẹp đi một mình là khách
hàng tiềm năng, bởi họ rất sợ bị
lẽo đẽo theo, chắc chắn họ chọn
cách bỏ tiền ra cho rảnh nợ. Hai
đối tượng này đều thuộc tầm tuổi
20-30. Nếu tuổi khách hàng nhỏ
quá, họ không có thu nhập, mà
tuổi già hơn, thì họ có thể đã có
gia đình, tiền bạc bị vợ cầm hết
rồi. Những ông chồng đó biết đâu
có khi đang âm thầm tiếc hận rằng
không thể ngửa tay ra xin tiền của
tôi ấy chứ!
- Thế thì mỗi ngày ông xin được
bao nhiêu tiền?
- Thứ hai đến thứ sáu, sẽ kém một
chút, khoảng hai trăm nghìn. Cuối
tuần thậm chí có thể 4-500 nghìn.
- Hả? Nhiều vậy sao?
Thấy tôi nghi ngờ, ông ta tính cho
tôi thấy:
- Tôi cũng khác gì anh, tôi cũng làm
việc tám giờ vàng ngọc. Buổi sáng
từ 11h đến tối 7h, cuối tuần vẫn đi
làm như thường. Mỗi lần ăn mày
một người tôi mất khoảng 5 giây,
trừ đi thời gian tôi đi lại, di chuyển
giữa các mục tiêu, thường một
phút tôi xin được một lần được một
đồng xu 1 nghìn, 8 tiếng tôi xin
được 480 đồng một nghìn, rồi tính
với tỉ lệ thành công 60% [(70%
+50%)÷2] thì tôi được khoảng 300
nghìn.
Chiến lược ăn mày của tôi là dứt
khoát không đeo bám khách chạy
dọc phố. Nếu xin mà họ không cho,
tôi dứt khoát không bám theo họ.
Bởi nếu họ cho tiền thì đã cho
ngay rồi, nếu họ cho vì bị đeo bám
lâu, thì tỉ lệ thành công cũng nhỏ.
Tôi không thể mang thời gian ăn
mày có giới hạn của tôi để đi lãng
phí trên những người khách này,
trong khi tôi có thể xoay ngay sang
mục tiêu bên cạnh.
Trời, tay ăn mày này có đầu óc quá
đi, phân tích như thể giám đốc
kinh doanh hoặc giám đốc tiếp thị
vậy.
- Ông nói tiếp đi! – Tôi hào hứng.
- Có người bảo ăn mày có số may
hay xui, tôi không nghĩ thế. Lấy ví
dụ cho anh nhé, nếu có một thanh
niên đẹp trai và một phụ nữ xinh
đẹp đứng trước cửa shop đồ lót mỹ
phẩm, thì anh sẽ chọn ai để ăn
mày?
Tôi ngẫm nghĩ rồi bảo, tôi không
biết.
- Anh nên đi đến xin tiền anh
thanh niên kia. Vì đứng bên anh ta
là một phụ nữ đẹp, anh ta chẳng lẽ
lại không cho ăn mày tiền. Nhưng
nếu anh đi xin cô gái đẹp, cô ta sẽ
giả vờ là ghê sợ anh rồi lánh xa
anh.
Thôi cho anh một ví dụ nữa: Hôm
nọ đứng ở cửa siêu thị BigC có một
cô gái trẻ tay cầm túi đồ vừa mua
từ siêu thị, một đôi nam nữ yêu
nhau đang đứng ăn kem, và một
anh chàng đóng bộ công chức
chỉnh tề, tay xách túi đựng máy
tính xách tay. Tôi chỉ nhìn họ ba
giây, sẽ không ngần ngừ bước
thẳng tới mặt cô gái trẻ xin tiền, cô
gái cho tôi hẳn hai đồng xu, nhưng
ngạc nhiên
hỏi tôi tại sao chỉ xin tiền có mỗi
cô ta. Tôi trả lời rằng, cái đôi tình
nhân kia đang ăn, họ không tiện
rút ví ra cho tiền, anh kia trông có
vẻ lắm tiền, trông như sếp nhưng
vì thế trên người họ thường không
có sẵn tiền lẻ. Còn cô vừa mua sắm
ở siêu thị ra, cô tất còn ít tiền
thừa, tiền lẻ.
Chí lý, tôi càng nghe tay ăn mày
nói càng tỉnh cả người ra.
- Cho nên tôi bảo rồi, tri thức quyết
định tất cả!
Tôi nghe sếp tôi nói bao lần câu
này, nhưng đây là lần đầu tôi nghe
một thằng ăn mày nói câu này.
- Ăn mày cũng phải mang tri thức
ra mà ăn mày. Chứ ngày ngày nằm
ệch ra ở xó chợ, cầu thang lên
đường vượt giao lộ, xin ai cho được
tiền? Những người đi qua giao lộ,
chạy qua cổng chợ đều vội vàng
hoặc cồng kềnh, ai ra đấy mà chơi
bao giờ, ra đấy xin chỉ mệt người.
Phải trang bị tri thức cho chính
mình, học kiến thức mới làm người
ta thông minh lên, những người
thông minh sẽ không bao giờ
ngừng học hỏi kiến thức mới. Thế
kỷ 21 rồi, bây giờ người ta cần gì,
có phải là cần nhân tài không?
Có lần, có một người cho tôi hẳn 50
nghìn, nhờ tôi đứng dưới cửa sổ
gào: “Hồng ơi, anh yêu em”, gào
100 lần. Tôi tính ra gọi một tiếng
mất 5 giây, thời gian cũng tương tự
như tôi đi ăn mày một lần, nhưng
lợi nhuận đạt được chỉ 500 đồng,
còn kém đi ăn mày, thế là tôi từ
chối.
Ở đây, nói chung một tay ăn mày
một tháng có thể đi xin được một
nghìn hoặc tám trăm lần. Người
nào may mắn thì cùng lắm đi xin
được khoảng hai nghìn lần. Dân số
ở đây khoảng ba triệu, ăn mày độ
chục anh, tức là tôi cứ khoảng
mười nghìn người dân mới ăn mày
một người. Như thế thu nhập của
tôi ổn định, về cơ bản là cho dù
kinh tế thế giới đi lên hay đi
xuống, tình hình xin tiền của tôi
vẫn ổn định, không biến động
nhiều.
Trời, tôi phục tay ăn mày này quá!
- Tôi thường nói tôi là một thằng
ăn mày vui vẻ. Những thằng ăn
mày khác thường vui vì xin được
nhiều tiền. Tôi thường bảo chúng
nó là, chúng mày nhầm rồi. Vì vui
vẻ thì mới xin được nhiều tiền chứ.
Quá chuẩn!
- Ăn mày là nghề nghiệp của tôi,
phải hiểu được niềm vui do công
việc của mình mang lại.( Chỗ này
sao giống Thầy Thiêm nói quá!!!)
Lúc trời mưa ít người ra phố,
những thằng ăn mày khác đều ủ rũ
oán trách hoặc ngủ. Đừng nên như
thế, hãy tranh thủ mà cảm nhận vẻ
đẹp của thành phố. Tối về tôi dắt
vợ và con đi chơi ngắm trời đêm,
nhà ba người nói cười vui vẻ, có lúc
đi đường gặp đồng nghiệp, tôi có
khi cũng vứt cho họ một đồng xu,
để thấy họ vui vẻ đi, nhìn họ như
nhìn thấy chính mình.
- Ối ông cũng có vợ con?
- Vợ tôi ở nhà làm bà nội trợ, con
tôi đi học. Tôi vay tiền ngân hàng
Vietinbank mua một căn nhà nhỏ ở
ngoại thành, trả nợ dần trong mười
năm, vẫn còn sáu năm nữa mới trả
hết. Tôi phải nỗ lực kiếm tiền, con
tôi còn phải học lên đại học, tôi sẽ
cho nó học Quản trị kinh doanh,
Marketing, để con tôi có thể trở
thành một thằng ăn mày xuất sắc
hơn bố nó.
Tôi buột miệng:
- Ông ơi, ông có thu nhận tôi làm
đệ tử không?